Τρίτη 25 Ιουνίου
26.9 C
Tinos

Πύργος Τήνου: Το χωριό του μαρμάρου, ένα κόσμημα για τις Κυκλάδες

Ταξίδι στο πανέμορφο χωριό της Τήνου που φημίζεται για την μαρμαροτεχνία και τα ιδιαίτερα γλυπτά

Στο ξεκίνημα του περιπάτου σας στο κεντρικό σοκάκι, την Γιαννούλη Χαλεπά, θα δείτε αριστερά το Μουσείο Τηνίων Καλλιτεχνών με έργα που δίνουν την εικόνα της καλλιτεχνικής παραγωγής των γλυπτών που γεννήθηκαν στον Πύργο και στα Υστέρνια, όπως οι Φιλιππότης, Χαλεπάς, Βούλγαρης, Λαμπαδίτης, Βιτάλης κ.ά. Στην μεγάλη αίθουσα υπάρχουν 47 γύψινα προπλάσματα μαρμάρινων έργων. Πολλά από αυτά, όπως ο «Θεριστής» και ο «Ψαράς» του Δ. Φιλιππότη, έχουν επάνω τις μολυβιές και τα σημάδια που έκανε ο καλλιτέχνης πριν από τη μεταφορά του σε μάρμαρο (τα αγάλματα αυτά βρίσκονται στο Ζάππειο).

Πλάι στο μουσείο υπάρχει το σπίτι του Γιαννούλη Χαλεπά και στον κήπο η προτομή του σπουδαίου γλύπτη η ζωή του οποίου στιγματίστηκε από την σοβαρή ψυχική του ασθένεια. Το σπίτι, που ανακηρύχθηκε το 1968 ιστορικό διατηρητέο μνημείο, αναστηλώθηκε και λειτουργεί ως μουσείο από το 1971. Περιλαμβάνει το εργαστήριό του, το ασκητικό του υπνοδωμάτιο και στους υπόλοιπους χώρους προσωπικά αντικείμενα, σκίτσα και γλυπτά. (Τα μουσεία τα επισκέπτεστε με το ίδιο εισιτήριο. Τηλ. 22830 31262).

Ακολουθώντας το κεντρικό σοκάκι, όπου υπάρχουν μαγαζιά και εκθετήρια μαρμαρογλυπτών, θα φτάσετε στην πλατεία του Πύργου, μια από τις πιο όμορφες στην Ελλάδα. Τη χαρακτηρίζει η εντυπωσιακή κρήνη του 1784, που έχει ανάγλυφες πλάκες, μαρμάρινους κίονες, τόξα και έξι βρύσες. Τα τραπεζοκαθίσματα των καφενείων είναι βέβαια περισσότερα από όσα μπορεί να χωρέσει, ωστόσο ο τεράστιος πλάτανος που φυτεύτηκε το 1859 προσφέρει γενναιόδωρα τη σκιά του σε όλους. Με αφετηρία την πλατεία, θα ξεκινήσετε τις περιηγήσεις σας στα σοκάκια του Πύργου, θαυμάζοντας την αρχιτεκτονική των σπιτιών με τις περιποιημένες αυλές που είναι γεμάτες λουλούδια. Ξεχωρίζουν ο Άγιος Νικόλαος (1874), η μητρόπολη του οικισμού και ο εντυπωσιακός ολομάρμαρος ναός του Αγίου Δημητρίου.

Ο Γιαννούλης Χαλεπάς και η τραγική ιστορία της ζωής του

Τον Πύργο έχει καθορίσει η μορφή του σπουδαιότερου γλύπτη της νεότερης ελληνικής τέχνης. Γεννήθηκε εκεί στις 24 Αυγούστου 1851 και ο πατέρας του, Ιωάννης, ήταν φημισμένος μαρμαροτεχνίτης. Σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών του Μετσόβιου Πολυτεχνείου και στη Βασιλική Ακαδημία του Μονάχου το 1873, με υποτροφία του Ιερού Ιδρύματος Ευαγγελιστρίας Τήνου. Στην πρώτη περίοδο, επηρεασμένος από το ρεύμα του νεοκλασικισμού και του ρομαντισμού, ο Γιαννούλης Χαλεπάς δημιούργησε έργα με τα οποία έμεινε στην ιστορία: «Σάτυρος και Έρως» (1877), «Μήδεια», «Κοιμωμένη» (1878) για το ταφικό μνημείο της Σοφίας Αφεντάκη στο Α’ Νεκροταφείο. Ωστόσο, η ψυχική αρρώστια από την οποία έπασχε και τον οδήγησε σε απόπειρες αυτοκτονίας, ήταν ο λόγος να τον κλείσουν το 1888 και επί 14 χρόνια στο ψυχιατρείο Κέρκυρας υπό άθλιες συνθήκες. Η διάγνωση ήταν «άνοια».

Καταλυτική στη ζωή του υπήρξε η μητέρα του, Ειρήνη, η οποία ανέλαβε την κηδεμονία του από το 1901 που πέθανε ο πατέρας του. Τον έφερε στον Πύργο για να ζήσει μαζί της και του απαγόρευσε να έχει οποιαδήποτε σχέση με την τέχνη του. Θεωρούσε ότι αυτή είναι η αιτία της τρέλας του και κατέστρεφε ό,τι δημιουργούσε ο γιος της. Αποκομμένος από τη γλυπτική, ο Γιαννούλης έγινε «ο τρελός του χωριού» και άρχισε να βόσκει ζώα.

Απελευθερώθηκε ψυχικά μόνο όταν εκείνη πέθανε το 1916 και βάλθηκε να κερδίσει τον χαμένο χρόνο. Τα 20 έργα που δημιούργησε στη λεγόμενη δεύτερη καλλιτεχνική περίοδο (1918-1930) στον Πύργο αποτελούν «ένα από τα σημαντικότερα σύνολα της νεοελληνικής γλυπτικής και συγκαταλέγονται ανάμεσα στις σπουδαιότερες πλαστικές δημιουργίες της Ευρωπαϊκής τέχνης», όπως γράφει το website του Ιδρύματος Τηνιακού Πολιτισμού της πόλης της Τήνου. Αξίζει να επισκεφθείτε τη μόνιμη έκθεση που είναι αφιερωμένη στον μεγάλο γλύπτη για να θαυμάσετε 23 γλυπτά, 15 γύψινα προπλάσματα, 4 χάλκινα έργα, καθώς και 14 σχέδιά του με μολύβι. Από το 1930 και μετά, ο Χαλεπάς έζησε στην Αθήνα μαζί με την ανιψιά του και συνέχισε να εργάζεται εντατικά μέχρι τον θάνατό του, 8 χρόνια αργότερα.

Το Μουσείο Μαρμαροτεχνίας Πύργου

Πινακίδες θα σας κατευθύνουν προς το εξαιρετικό θεματικό μουσείο του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς που τιμά τους Τηνίους μαρμαρογλύπτες και την τέχνη τους. Περιλαμβάνει αναπαραστάσεις ενός λατομείου, ενός εργαστηρίου μαρμαροτεχνίας και της συναρμογής ενός δεσποτικού θρόνου. Την περιήγηση συμπληρώνει οπτικοακουστικό υλικό με μαρτυρίες από συνεντεύξεις λατόμων και μαρμαροτεχνιτών. Η μόνιμη έκθεση περιλαμβάνει εκθέματα κοσμικά, εκκλησιαστικά, επιτύμβια και καθημερινής χρήσης. Επίσης, πρωτότυπα έργα σε μάρμαρο -όπως υπέρθυρα, κρήνες, οικόσημα, προσκυνητάρια-, πήλινα προπλάσματα και γύψινα αντίγραφα, εργαλεία λατόμευσης και μαρμαροτεχνίας, και την πλουσιότερη συλλογή σχεδίων παλαιών μαρμαρογλυπτών στην Ελλάδα. Στον εξωτερικό χώρο ξεχωρίζει η μπίγα (ανυψωτική μηχανή μαρμάρων) και το βαγονέτο για τη μεταφορά όγκων, από το λατομείο της Βαθής.

Τηλ. 22830 31290

Ο Λεωνίδας Χαλεπάς/Photo: Έβελυν Φωσκόλου

Το Προπαρασκευαστικό Σχολείο Καλών Τεχνών Πύργου Πανόρμου

Κοντά στο Μουσείο Μαρμαροτεχνίας βρίσκονται οι βασικές εγκαταστάσεις της ιστορικής σχολής που λειτουργεί από το 1955 και είναι ένα διαχρονικό κέντρο διδασκαλίας του μαρμάρου. Διδάσκονται η μαρμαροτεχνία, η γλυπτική, η ζωγραφική και το σχέδιο, η ιστορία τέχνης και το αρχιτεκτονικό σχέδιο. Σκοπός της τριετούς φοίτησης είναι η επαγγελματική κατάρτιση και η προπαρασκευή των σπουδαστών ώστε να συνεχίσουν στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών.

Δείτε περισσότερα : https://www.travel.gr/experiences/pyrgos-tinoy-to-chorio-toy-marmaroy-ena/

Διακοπή υδροδότησης στον Πύργο

Σας γνωρίζουμε ότι λόγω εργασιών στο κεντρικό δίκτυο θα...

Απλώνοντας Ευτυχία στον Πύργο Τήνου

Την Κυριακή, 14 Απριλίου, το χωριό του Πύργου στην...