Η γιορτινή ατμόσφαιρα του χωριού και οι μυρωδιές από το χριστουγεννιάτικο τραπέζι των παιδικών της χρόνων στην Ξινάρα της Τήνου, έκαναν τη Νικολέττα Δελατόλα-Φωσκόλου να αγαπήσει την παράδοση και να θελήσει να τη διασώσει. Επί χρόνια, γυρνούσε την Τήνο και τις Κυκλάδες για να καταγράψει παραδοσιακές συνταγές που έως τότε κυκλοφορούσαν μόνο προφορικά και κινδύνευαν να χαθούν. Δημοσιογραφική παραγωγή: Μάγια Φιλιπποπούλου
Δείτε όλο το επεισόδιο και τη συνταγή ΕΔΩ
Στην καρδιά της Τήνου, οι μνήμες των παλαιότερων ζωντανεύουν έναν κόσμο όπου η χειροποίητη δημιουργία και η κοινωνική προσφορά ήταν ο συνδετικός κρίκος της καθημερινότητας. Σε μια εποχή χωρίς μηχανήματα, τα πάντα περνούσαν από τα χέρια των γυναικών, οι οποίες στήριζαν τη συνοχή του σπιτιού, ενώ οι άνδρες εργάζονταν ως μαρμαράδες ή ταξίδευαν ως καπετάνιοι.
Η γαστρονομική παράδοση του νησιού παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με τα Χριστούγεννα και την «καλή βραδιά» της παραμονής. Τα σεσκουλοπιτάκια, ένα παραδοσιακό γλυκό που κληρονομήθηκε από τις γιαγιάδες, απαιτούσαν τέχνη και υπομονή. Το άνοιγμα του φύλλου ήταν μια εξειδικευμένη διαδικασία· υπήρχαν γυναίκες που φημίζονταν για το «καλό φύλλο» τους και καλούνταν να βοηθήσουν και στα υπόλοιπα σπίτια. Είτε επρόκειτο για τα χριστουγεννιάτικα γλυκά είτε για τις μεγάλες ποσότητες που απαιτούσε ένας γάμος, οι γυναίκες του χωριού συνεργάζονταν στενά, προσφέροντας η μία στην άλλη βοήθεια στις δουλειές τους.
Αυτό που αναδύεται μέσα από αυτές τις ιστορίες είναι η βαθιά αλληλεγγύη των ανθρώπων της Τήνου. Σε μια κοινωνία όπου τα πάντα ήταν χειροποίητα —από τα τυροκομικά μέχρι τα γλυκά— η συνεργασία δεν ήταν επιλογή, αλλά ανάγκη και χρέος. Η βοήθεια στο άνοιγμα του φύλλου ή στην προετοιμασία των εορταστικών εδεσμάτων συμβόλιζε έναν άγραφο νόμο κοινωνικής στήριξης που κρατούσε την κοινότητα ενωμένη.
