Ολοκληρώθηκε η τρίτη ερευνητική αποστολή για την καταγραφή
παραδοσιακών φυτικών ποικιλιών της Τήνου, η οποία πραγματοποιείται στο
πλαίσιο της Δράσης της Εταιρείας Τηνιακών Μελετών με τίτλο «Γεωργικός
Πολιτισμός της Τήνου».
Στο πλαίσιο της τελευταίας αυτής αποστολής έλαβε χώρα συλλογή
πληροφοριών μέσω συνεντεύξεων και δειγμάτων, κατά το διάστημα από 9
έως 14 Οκτωβρίου 2023, κυρίως σε χωριά των Κάτω και Έξω Μερών της
Τήνου αλλά και στη Χώρα, την οποία οργάνωσε η Εταιρεία Τηνιακών
Μελετών, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Φυτογενετικών Πόρων του
Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και καθ’ υλοποίηση πρωτοκόλλου
συνεργασίας μεταξύ των δύο φορέων.
Ειδικότερα, πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις σε 7 χωριά (Πύργο-Πάνορμο,
Πλατειά, Υστέρνια, Καρδιανή, Κτικάδο, Καλλονή, Μυρσίνη) και στη Χώρα
και οργανώθηκαν συναντήσεις με 16 κατοίκους-πληροφορητές, οι οποίοι
ρωτήθηκαν σχετικά με την καλλιέργεια των παραδοσιακών ποικιλιών της
Τήνου, στο πλαίσιο συνέντευξης που επιμελήθηκε ο Δρ. Ροίκος
Θανόπουλος, Γεωπόνος, με τη συνεργασία του Προέδρου της ΕΤΗΜΕΛ Δρ.
Θεόδωρου Χίου.
Οι 16 συνομιλητές μάς προσέφεραν εκτεταμένες πληροφορίες για τη
γεωργική παράδοση και μοιράστηκαν την πλούσια εμπειρία τους που ξεκινά
από τις καλλιέργειες των σιτηρών του παρελθόντος και φθάνει μέχρι τις
αυθεντικές ποικιλίες του Τηνιακού αμπελώνα. Πολλοί εξ αυτών δώρισαν και
σπόρους τοπικών ποικιλιών μαυρομάτικου, ρεβιθιού, αρακά και άλλων,
εμπλουτίζοντας τη συλλογή δειγμάτων και την γεωγραφική
αντιπροσωπευτικότητα της συλλογής.
Θερμές ευχαριστίες οφείλονται προπαντός σε όλους του πληροφορητές
που επισκεφθήκαμε για την προθυμία, το χρόνο, τη συνεργασία και τη
φιλοξενία, καθώς και στα μέλη του ΔΣ της ΕΤΗΜΕΛ που συνέδραμαν στην
οργάνωση και υλοποίηση της επίσκεψης.
Υπενθυμίζεται ότι το μήνα Φεβρουάριο 2023 έλαβε χώρα η πρώτη
ερευνητική αποστολή κάλυψε κυρίως τις περιφέρειες χωριών των Πάνω
και Μέσα Μερών Στενής, Φαλατάδου, Μέσης, Μυρσίνης, Ποταμιάς, Κέχρου,
Αρνάδου, Δυο Χωριών, Τριαντάρου, Μουντάδου και Τριποτάμου και τον μήνα
Μάιο 2023 έλαβε χώρα η δεύτερη ερευνητική αποστολή, η οποία κάλυψε
κυρίως τις περιφέρειες των χωριών των Κάτω Μερών Κώμης, Κρόκου,
Αγάπης/Σκλαβοχωριού, Βωλάξ, Ξυνάρας, Σμαρδάκιτου, Κουμάρου και
Ταραμπάδου.
Ύστερα από την ολοκλήρωση της έρευνας πεδίου, θα ακολουθήσει η
αποδελτίωση και σύνθεση των πληροφοριών και των δειγμάτων που
συνελέχθησαν από ολόκληρο το νησί και θα οργανωθεί προσεχώς η
παρουσίασή τους στη Χώρα, τα χωριά της Τήνου και στην Αθήνα, μαζί με τα
ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία που συνθέτουν τον Γεωργικό Πολιτισμό
της Τήνου.
Απώτερος σκοπός αυτής της δράσης είναι η ολοκληρωμένη καταγραφή,
διάσωση, μελέτη και αξιοποίηση της κοινής μας «κληρονομιάς», των
παραδοσιακών ποικιλιών και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς που
συνδέεται με αυτές και που μας παρέδωσαν οι προπάτορές μας τηνιακοί
γεωργοί. Πρόκειται για μια κληρονομιά με σημαντικές παραγωγικές,
ερευνητικές και πολιτιστικές προοπτικές, ιδίως κατά την τρέχουσα
συγκυρία. Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι παραδοσιακές τοπικές ποικιλίες
αποκτούν σήμερα πρόσθετη αξία, λόγω των δυνατοτήτων προσαρμογής τους
στη κλιματική αλλαγή, αλλά και της ποιότητας που μπορούν να προσφέρουν
στη γαστρονομία και χαρακτηρίζονται και από ιδιαίτερη πολιτιστική αξία,
γιατί συνδέονται ευθέως με παραδόσεις και έθιμα του νησιού. Τέλος λόγω
της μοναδικότητας των προϊόντων τους μπορεί να προσφέρουν μια αξιόλογη
οικονομική δραστηριότητα στους καλλιεργητές του νησιού.
Η δράση «Γεωργικός Πολιτισμός της Τήνου» της Εταιρείας Τηνιακών
Μελετών υλοποιείται με την παροχή αιγίδας και οικονομικής
επιχορήγησης του Υπουργείου Πολιτισμού.
Τήνος, 22 Οκτωβρίου 2023
Για την ΕΤΗΜΕΛ
Ο Πρόεδρος
Δρ. Θεόδωρος Χίου